Türkiye’nin kalkınmasının önünde esasen bir kaynak sorunu yoktur. Ne parasal kaynaklarda, ne teknik kapasitede, ne de beşerî sermayede aşılması imkânsız bir eksiklikten söz edebiliriz. Buna karşın, üniversitelerdeki iktisat müfredatı; tüm bu kaynakların eksikliğinin yaratabileceği sorunlardan daha derin, daha yapısal bir engel oluşturmaktadır.

Bu sorun çözüme kavuşturulmadıkça, siyasetçilerin kendi kalkınma politikalarına “bilinçli ve teorik temeli olan” bir destek beklemeleri gerçekçi değildir. Hatta kendi siyasi kadrolarından bile böyle bir uyum beklememeleri gerekir; çünkü mevcut müfredat, bu politikaların yanlış olduğu fikrini daha eğitim sürecinde içselleştirmektedir. Türkiye’deki iktisat eğitimi, bu anlamda bir tür dogmatik yönlendirme mekanizmasına dönüşmüş durumdadır.

Bugün Türkiye’de dört yıl iktisat eğitimi alan bir öğrenci, mezun olduğunda Türkiye ekonomisinin yapısına, sektör dinamiklerine, tarihsel kalkınma deneyimine veya sanayi politikalarına dair elle tutulur bir bilgiye sahip olmadan hayata başlıyor. Bu, başlı başına bir çelişkidir ve açık bir irrasyonelliktir.

Kısacası, Türkiye’de kalkınma tartışmasının önündeki en büyük engel, kaynak kıtlığı değil; iktisadi düşüncenin nasıl öğretildiği ve bu düşüncenin toplumsal karar alma süreçlerini nasıl şekillendirdiğidir.

Ekonomik Güven ve Paranın Gücü

Sorunu ister döviz kuru olarak görün, ister fiyat olarak isterseniz de faiz, bunlar ekonomik gelişmenin daha doğrusu gelişememenin sonuçlarıdır.

Herhangi bir para sisteminde para, gücünü ekonominin başarısından alır. Dolara gücünü veren FED’in faiz oranları değildir, gücünü FED sayesinde de kazanmadı, bizzat ekonomisinin başarısından elde etti.

Türk Ekonomi Siyasetinin Kibri: 1970’lerden Günümüze

Siyaset topluma ekonomik problemleri anlatırken dışarıdaki koşullara bağlarlar. Ama konu çözüm üretmeye gelince kendi idari başarısızlıklarıymış gibi çözümler ararlar.

İnanması güç gelebilir ancak, esasında doğru olan, siyasetçilerin topluma söyledikleridir. Ancak, Türk Ekonomi Siyaseti sanırım bunun farkında olamadı. Eğer bunun farkında olsaydı söylemle çözüm arayışı arasında tutarsızlık görülmezdi.

• 70’lerden sonra değişen dünya ekonomisi
• 2000’lerden sonra değişen FED
• 2013’ten sonra yine değişen FED

Şu anda Türk Ekonomi Siyaseti Bunun Farkına Varmış Mıdır?

Son 5-6 yıldır yaşananlara bakınca bu mümkün. Ancak bu yaşananlar ekonomik sistemin bir zorlaması olarak ortaya çıkmış da olabilir: Elbette böyle bir farkındalık bir zorlamayla ortaya çıkacaktır ancak bu ekonomik zorlama ortadan kalktığında değişim sürecinin devam edip etmeyeceği önemli. Değişim devam ettirilirse bunun farkındalık olduğunu anlarız, tersi durumda ise geçmişte olduğu gibi zorlamanın bir sonucu olduğunu anlarız.

Keynes, Marksistler ve bazı sosyalistlerin aksine, devleti özel teşebbüslerin yerine koymayı savunmadığını netleştirmek için çok çaba sarf etmekteydi. Şöyle yazıyordu:

Bu sistemin özel sektöre karşıtlığı içermediğini, bizzat Atatürk, 1935 yılında İzmir Fuarını açış söylevinde şöyle açıklamıştır:

Halk Partisinin 1935 programında da Kemalizmin Devletçilik anlayışının, özel sektöre karşıt olmadığı açıkça belirtilmiştir.