Son Bir Not: Tüketim Davranışları ve Yeni Bir Analiz İhtiyacı

Bugünkü ekonomik görünümde tüketimin yapısı klasik modellerle kolayca açıklanamıyor. Gözlemler, tüketimin ya dip seviyelere yaklaşmış bir taban kesim tarafından sürüklendiğini ya da yüksek gelirli bir grubun varlık etkisiyle çılgınca tüketime devam ettiğini gösteriyor.

Faiz artışları karşısında tüketimde ciddi bir düşüş yaşanmıyorsa, bunun altında yatan zaten harcayacak gücü kalmamış milyonlarca insanın olduğu bir yapı vardır, ya da faizden fayda sağlayan bir zümrenin artan sermaye gelirleriyle talebi canlı tuttuğu bir yapı.

Eğer ilk durum geçerliyse, yani ekonomi zaten “taban”da bir tüketim seviyesindeyse, yüksek faiz politikasını bu kadar uzun süre devam ettirmenin ekonomik ve sosyal bir karşılığı olmayabilir. Eğer ikinci durum geçerliyse, yani servet sahibi kesimin gelirleri faizle birlikte arttıysa, yüksek faiz politikası, harcamaları kısmak yerine daha da teşvik eden bir yapıya dönüşebilir.

Bu nedenle, mevcut ekonomik dinamiklerin derinlemesine ve güncel verilerle yeniden analiz edilmesine ihtiyaç vardır. Türkiye ekonomisinin yeni koşullarına uygun, gerçekçi ve etkili politika üretimi için yeniden bir makroekonomik durum değerlendirmesi yapılması gereklidir.